The Red and the Gray

door Lorraine Murray

De eekhoorn is een van de meest bekende van de wilde dieren, zozeer zelfs dat veel mensen ze niet eens als “wild” beschouwen. In stedelijke en voorstedelijke gebieden zijn eekhoorns vaak genoeg gewend aan menselijk gezelschap dat ze naar mensen toe springen en om voedseldonaties vragen.

Over de hele wereld zijn er zo’n 50 geslachten en 265 soorten van deze knaagdieren. De gewone naam “eekhoorn” is afgeleid van het Griekse skiouros, dat “schaduwstaart” betekent, wat een van de meest opvallende en herkenbare kenmerken van deze kleine zoogdieren beschrijft. Zij bewonen wereldwijd een hele reeks ecologische niches, vrijwel overal waar vegetatie is. De eekhoornfamilie omvat grondeekhoorns, eekhoorns, marmotten, prairiehonden en vliegende eekhoorns, maar voor de meeste mensen verwijst eekhoorn naar de 122 soorten boomeekhoorns, die behoren tot 22 genera van de subfamilie Sciurinae. De zachte, dichte pels van eekhoorns is bij de meeste soorten matig lang, maar kan bij sommige soorten zeer lang en bijna ruig zijn. De kleur is buitengewoon variabel. Sommige soorten zijn effen, bedekt met één of twee effen tinten bruin of grijs.

In Groot Brittannië en in heel Europa, zijn twee soorten eekhoorns momenteel verwikkeld in een ongelijke strijd om de heerschappij: de grijze eekhoorn (Sciurus carolinensis), een immigrant uit Noord Amerika – die, waar hij ook komt, ofwel geliefd is als een klein, schattig, harig, schepsel of verguisd wordt als een vervelend knaagdier (“een rat met een pluizige staart”)- en de inheemse Noord Europese rode eekhoorn (S. vulgaris). De Europese, of Euraziatische, rode eekhoorn moet worden onderscheiden van de Amerikaanse eekhoorn met die naam, die een andere soort is. Een van de onderscheidende kenmerken van de kleine rode eekhoorn van Europa is zijn getuide oren.

In een droevig ironische historische ommezwaai van de Amerikaanse koloniale geschiedenis, zijn het nu de aanhangers van de Britse “roodjassen” die de transatlantische indringers vrezen. De rode eekhoorn heeft een groot verspreidingsgebied dat zich uitstrekt van West-Europa (met inbegrip van Ierland, het Verenigd Koninkrijk en het vasteland van Europa) via Rusland en Noord-China tot aan de kust van de Stille Oceaan. Helaas is de grijze eekhoorn aan het eind van de 19e eeuw ondoordacht in Engeland geïntroduceerd en heeft hij zich daar enorm verspreid. De grijze eekhoorn heeft zich gevestigd in de ecologische niche van de rode eekhoorn, waar hij heeft bewezen de rode eekhoorns te kunnen overconcurreren. Hun concurrentievoordelen zijn talrijk. Ze zijn veel groter, en dus minder kwetsbaar voor roofdieren. Ze eten meer en planten zich meer voort, waardoor het ecologisch evenwicht waaraan de rode eekhoorns zijn aangepast, wordt verstoord. Verder hebben de grijze eekhoorns schade toegebracht aan bossen door boomschors aan te tasten, en dragen ze een virus (parapoxvirus) bij zich, dat dodelijk is bij rode eekhoorns, maar zelden de grijze doodt. De invasie van de Amerikaanse eekhoorns is beschreven als “meedogenloos.”

Het is een trieste toestand voor de rode eekhoorns, maar zij hebben veel aanhangers die proberen hen te behouden: plaatselijke groepen, geregistreerde liefdadigheidsinstellingen, en natuurbeschermingsorganisaties. Hun tactieken en programma’s om de rode eekhoorn te redden variëren van het oprichten van rode-eekhoorn reservaten tot het controleren van de grijze eekhoorn populaties. Hoewel Advocacy for Animals een Amerikaanse groep is, belijden wij geen favoritisme jegens de grijze eekhoorn in Europa en hopen dat de prachtige kleine rode eekhoorn zich staande kan houden tegen onze brutale knaagdier landgenoten.

Euraziatische rode eekhoorn (Sciurus vulgaris)–/Thinkstock

*******

Enig materiaal in dit bericht is overgenomen uit het Encyclopædia Britannica-artikel “Eekhoorn.”

To Learn More

  • IUCN Rode Lijst informatie over rode eekhoorns
  • Save Our Squirrels
  • The European Squirrel Initiative en de paper “The Fate of the Red Squirrel”

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.